|
Kentimiz; dört mevsimin yaşandığı yumuşak iklimi, geniş bir körfeze sahip bir kıyı kenti olması, verimli toprakları gibi daha birçok sebepten dolayı, tarihten bugüne pek çok toplumun uğrak yeri olmuş ve zengin bir kültür oluşturmuştur.
Nitelikli işgücü, ham ve ara mamul madde kaynakları ile iç ve dış pazarlara yakınlığı, kişi başına düşen nispi gelirin yüksek olması v.b. özellikleri ile yerli ve yabancı pek çok yatırımcıyı kendisine çekmiş ve çekmeye devam etmektedir.
I. Türkiye İktisat Kongresi ile birlikte İzmir'de yatırımlara hız verilmiş ve kamu desteği ile bölgesel kalkınma yolunda önemli adımlar atılmıştır. Kentin ekonomik dinamizminin farkında olan Atatürk, ilk İktisat Kongresini İzmir'de düzenleyerek, hem ülkenin ekonomi politikalarını kentimizde belirlemiş, hem de İzmir için bir rota çizmiştir.
Böylelikle İzmir, Cumhuriyetle birlikte pek çok sanayi kuruluşuna ev sahipliği yapan bir kent konumuna bürünmüştür. Ancak İzmir'in potansiyeline uygun olarak gelişememesi ve tamamlanamayan bir takım yatırımlar neticesinde İzmir'de istenilen ekonomik kalkınması gerçekleşememiştir. Halen liman, şehirlerarası ulaşım, enerji gibi temel sorunları giderilmeyen kentimiz, küresel ve ulusal çaptaki rakipleriyle uğraş vermeye devam etmektedir.
Yine de, değişim rüzgârlarının çok sert estiği ve rekabetin alabildiğine güçleştiği bu ortamda İzmir; tarihinden gelen misyonu, sahip olduğu potansiyeli, rekabetçi ve girişimci ruhu ile bir dünya kenti olma iddiasını sürdürmektedir.
İzmir'in ülke ekonomisindeki yerini anlayabilmek için kent ile ilgili bazı makro ekonomik rakamlara göz atmamız yararlı olacaktır.
İzmir, 2001 yılı GSYİH cari rakamlarına göre 13,4 Katrilyon TL. değer ve % 7,6 oran ile Türkiye genelinde 3. konumdadır. 2001 yılı GSYİH rakamlarına göre hesaplanan kişi başına milli gelir 3.215 dolardır. İzmir bu rakam ile Türkiye'de 6. sırada bulunmaktadır.
İzmir'in ekonomisi ağırlıklı olarak sanayi, ticaret, ulaştırma-haberleşme ve tarımsal faaliyetlerinden oluşmaktadır. Kentin ekonomisinde %30,5 ile sanayi, %22,9 ile ticaret, %13,5 ile ulaştırma-haberleşme ve %7,8 ile tarımsal faaliyet yer almaktadır.
İzmir; 2008 yılında 17,7 Milyar TL vergi ödeyerek, ülke vergi gelirinin % 10,5'ini karşılamıştır.
2008 yılı rakamlarına göre ülke ihracatının % 6'sını, ithalatının % 4'ünü gerçekleştirmiştir.
İzmir sanayisinde petrol ve kimyevi ürünler, metal, tekstil, makine, otomotiv ile gıda, tütün ve toprağa dayalı sanayi ön plana çıkmaktadır. İzmir ticaret hayatında gıda, ticaret, inşaat, tekstil-konfeksiyon, ağaç mobilya, kimya-plastik ve tarım ürünleri ticareti yaygın bir şekilde gözlenmektedir. Tarım ve hayvancılıkta pamuk, üzüm, zeytin, incir, tütün ve sebze-meyve, balık ve hayvansal yan ürünler üretimi üst sıralardadır.
İzmir'in temel ekonomik göstergelerine ilişkin veriler aşağıda yer almaktadır.
Tablo 1: İzmir Makroekonomik Verileri
|
|
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
|
İşsizlik Oranı (%) |
14,3 |
13,1 |
11,2 |
10,5 |
11,8 |
* |
|
İşsiz Sayısı
(Bin kişi) |
190 |
173 |
152 |
142 |
156 |
* |
|
İstihdam Düzeyi
(Bin Kişi) |
1.137 |
1.146 |
1.201 |
1.202 |
1.171 |
* |
|
İstihdam Oranı (%) |
41,8 |
40,9 |
41,9 |
41,5 |
39,9 |
* |
|
Kamu Yatırımları
(Milyon TL) |
426,4 |
527,5 |
486,5 |
428,9 |
464,4 |
* |
|
Gerçekleşen Teşvik Belgeli Yatırım Sayısı |
201 |
164 |
169 |
117 |
100 |
34
(Ocak-Temmuz) |
|
İhracat
(Milyar $)** |
11,2 |
12,8 |
15,6 |
17,7 |
21,6 |
7,5
(Ocak-Temmuz) |
|
İthalat
(Milyar $)** |
11,5 |
14,6 |
17,8 |
21,1 |
26,1 |
8,5
(Ocak-Temmuz) |
|
Dış Ticaret Dengesi
(Milyar $) |
-0,3 |
-1,8 |
-2,2 |
-3,4 |
-4,5 |
9
(Ocak-Temmuz) |
|
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%) |
97,4 |
87,7 |
87,6 |
83,8 |
82,7 |
88,2
(Ocak-Temmuz) |
|
Açılan Firma Sayısı (Adet) |
4.974 |
5.200 |
5.808 |
5.396 |
4.813 |
2.956
(Ocak-Ağustos) |
|
Kapanan ve Tasfiye Firma Sayısı (Adet) |
1.748 |
1.688 |
1.958 |
1.909 |
2.941 |
2.087
(Ocak-Ağustos) |
|
Turist Sayısı Toplam |
1.145.531 |
1.145.582 |
1.149.587 |
1.304.512 |
1.079.000 |
* |
|
Vergi Gelirleri
(Milyar TL) |
8 |
10 |
13,9 |
15,4 |
17,7 |
7,8
(Ocak-Haziran) |
|
Banka Mevduatları (Milyar TL) |
11,1 |
13,9 |
17,9 |
21,6 |
26,8 |
* |
|
Banka Kredileri
(Milyar TL) |
5,0 |
7,8 |
10,6 |
14,7 |
19,9 |
* |
|
Banka Şube Sayısı |
472 |
478 |
525 |
600 |
667 |
* |
|
Uluslararası Sermayeli Şirket Sayısı (1954- 2009 Haziran) |
1.321 |
Kaynak: TOBB, TUİK, Hazine Müsteşarlığı, Bankalar Birliği, DPT, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
*Bilinmiyor
**TUİK (Gümrüklere Göre Dış Ticaret İstatistikleri)
|