|
Sanayinin yanı sıra insan yaşamının da vazgeçilmez girdilerinden biri olan enerjinin yeterli, zamanında, kaliteli, ekonomik, güvenilir ve temiz olarak sunumu ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirleyen önemli göstergelerden biridir. Enerjiye talep sürekli artarken, fosil yakıt kaynakları da hızlı bir şekilde tükenmektedir. Sürdürülebilir bir doğa dengesinin sağlanması için enerji kaynak çeşitliğinin sağlanması günümüzde büyük önem kazanmıştır.
İzmir, Hidro Elektrik Santrali, Rüzgar Enerjisi Santrali ve Termik santraller dışında özel kuruluşlara ait otoprodüktörler, kojenerasyon santralleri ve OSB'lere ait elektrik üretim üniteleri bulunan bir kenttir. Aynı zamanda Manisa OSB ve İzmir Atatürk OSB kendi elektriğini üretmekle kalmayıp, TEDAŞ'a elektrik satmaktadır.
İzmir'in enerji yönetiminde temel hedefi; yerli ve yenilenebilir enerji kaynakları üretimine katkıda bulunarak ülkemiz ekonomisine katkıda bulunmak ve dışa bağımlılığımızı azaltmaktır.
Dünya elektrik enerjisi üretiminin % 40'ı kömürden, % 20'si doğal gazdan, %7'si petrolden, %15'i nükleer enerjiden, %16'sı hidrolik enerjiden %2'si de diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından (rüzgar, jeotermal, güneş vb.) karşılanmaktadır.
Ülkemizde sanayi sektöründe tüketilen elektriğin toplam tüketim içindeki payı % 58,9 iken ilimizde bu oran % 46,20'dir. İzmir ilinde 2008 yılı itibarı ile toplam elektrik tüketimi 15.728.899,16 megavat/saat olarak gerçekleşmiştir. İzmir elektrik tüketiminde İstanbul'un ardından ikinci sırada yer almaktadır.
Tablo 1. Türkiye ve İzmir'de 2008 Yılı Elektrik Tüketiminin Sektörlere Dağılımı (MWh)
|
Sektörler |
İzmir |
İzmir'in Elektrik Tüketim Dağılımı |
Türkiye |
Türkiyenin Elektrik Tüketim Dağılımı |
İzmir in Payı
(%) |
|
Mesken |
3.164.482,07 |
20,1 |
39.583.597,82 |
24,4 |
7,99 |
|
Ticaret |
1.564.454,14 |
9,9 |
23.903.331,66 |
14,8 |
6,54 |
|
Resmi Daire |
422.779,41 |
2,7 |
7.344.252,17 |
4,5 |
5,76 |
|
Sanayi |
9.260.539,11 |
58,9 |
74.850.263,42 |
46,2 |
12,37 |
|
Tarımsal Sulama |
334.790,45 |
2,1 |
4.730.975,62 |
2,9 |
7,08 |
|
Aydınlanma |
373.217,71 |
2,4 |
3.970.228,01 |
2,5 |
9,40 |
|
Diğer |
608.636,24 |
3,9 |
7.564.879,59 |
4,7 |
8,05 |
|
TOPLAM |
15.728.899,16 |
100,0 |
161.947.528,34 |
100,0 |
9,70 |
Kaynak: TEDAŞ
İzmir, günümüzde büyük öneme sahip yenilenebilir enerji kaynaklarından Jeotermal Enerji açısından büyük bir potansiyele sahip bir şehirdir. Bu alanda, Türkiye'nin en zengin illerinden biridir.
Jeotermal kaynağın bulunduğu bölgeler;
. Seferihisar (Karakoç, Doğanbey, Cumalı ve Tuzla),
. Balçova-Narlıdere,
. Dikili (Kaynarca, Bademli, Çamur Ilıcaları, Nebiler, Kocaoba),
. Bergama (Güzellik Ilıcası, Dübek, Paşa Ilıcası-Allianoi),
. Çeşme (Ilıca, Alaçatı, Şifne),
. Aliağa (Ilıcaburnu, Samurlu, Güzelhisar, Biçer, Helvacı),
. Çiğli-Menemen (Ulukent),
. Urla (Gülbahçe),
. Bayındır (Vardar Ilıcaları),
. Menderes,
. Kemalpaşa.
Jeotermal enerji, on yılı aşkın süredir ısınma amaçlı kullanılmasının yanı sıra termal turizmde, konutlarda, yüzme havuzlarında, toprak ve sera ısıtmasında, organik madde kurutmasında, balık ve tavuk üretim çiftliklerinde kullanılmaktadır. Isınma ve endüstriyel ihtiyaçlar için kullanımını yaygınlaştırmak gerekir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan güneş enerjisi de İzmir'in sahip olduğu uygun hava koşulları nedeniyle önemli potansiyellerinden biridir. Ancak sıcak su kullanımı ihtiyacını karşılamaya yönelik uygulamalar ötesine gitmeyen bu enerji kaynağının elektrik enerjisi üretiminde de kullanılabilmesi için gerekli teknolojiye sahip firmalarla işbirliğine gidilmesi bölge ekonomisi açısından önem taşımaktadır.
Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Atlası (REPA)'ya göre rüzgar enerjisini kullanarak elektrik üretebilecek yerler içinde İzmir potansiyeli en yüksek olan illerden biridir. Çünkü REPA'ya göre en şiddetli yıllık rüzgar hızı ortalamaları Türkiye'nin batı kıyıları, Marmara Denizi çevresi ve Antakya civarında görülmektedir.
EPDK verilerine göre en fazla rüzgar santrali yatırım talebi İzmir için yapılmıştır. Talep edilen 752 yatırımın 113 tanesi İzmir'de kurulmak içindir.
Çeşme, Karaburun, Aliağa, Bergama bölgeleri, rüzgar santrali talebinin öne çıktığı bölgelerdir. İzmir'i 113 başvuru ile Balıkesir, 86 başvuru ile Çanakkale illeri izlemektedir.
İzmir'de sadece Çeşme-Alaçatı'da çeşitli firmalara ait 15 adet rüzgar tribünü bulunmaktadır. Çeşme-Alaçatı-Urla-Karaburun hattını içine alan 40 km²'lik bir alanda tepelere konacak 1.000 adet rüzgar değirmeni sayesinde günde ortalama 1 milyon Dolarlık elektrik enerjisi elde edebileceği yetkililer tarafından belirtilmektedir.
Doğalgaz açısından bakıldığında, Aliağa'da ve Kemalpaşa'da Doğal Gaz Kombine Çevrim Santralleri faaliyete geçmiştir. Doğalgazın İzmir'de sanayide kullanımı oldukça yaygındır.
İzmir'de 360 bin haneye doğalgaz ulaştırılmıştır. Tüm konutlara ulaşılmasıyla bu alanda yaratılan ekonominin 4,5 milyar dolara ulaşabileceğini söylemek mümkündür. Türkiye'de ilk defa İzmir'de konutların girişine deprem anında vanayı kapatmak üzere deprem sensörü konulmuştur.
Birincil enerji tüketimimizin yaklaşık yarısını oluşturan ve %90'nı ithal edilen petrol ürünlerinin rafinaj işlemleri ülkemizde yapılmaktadır. Ülkemizin en büyük rafinerilerinden biri olan Tüpraş Rafinerisi, İzmir kenti sınırları içerisinde Aliağa ilçesinde bulunmaktadır.
Bilgi: Övgü PINAR
Tel: 498 46 83
E-mail: ovgu.pinar@izto.org.tr
|