Efes
Selçuk'un 3 km. güneyinde, Panayır ve Bülbül Dağı yamaçları, Ayasuluk Tepesi
12 İon kenti içinde günümüze kalan en önemli antik kent, Antik dönemin ticaret, kültür ve dini merkezi, Hellen, Roma ve Bizans dönemlerine ait, kültürel değeri yüksek kalıntılar bulunuyor. Hıristiyanlar için kutsal hac yeri, Ziyarete açık. Antik tiyatro, Efes Festivali kapsamında çeşitli kültürel etkinlikler için kullanılıyor. Kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor.
Bergama Antik Kenti
Bergama kentinde İon, Hellen, Roma ve Bizans dönemlerine ait anıtsal yapılara sahip. Hellenistik dönemin kültür, bilim ve sanat merkezi.
Asklepion
Bergama antik kentinin 1 km. güney batısında Hellenistik dönemde Bergama'nın sağlık merkezi ve kutsal alanı. Bergama antik kentine çok yakın oluşu, ziyaret potansiyelini artırmakta. Kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor.
Bayraklı(Eski İzmir)
İzmir Körfezinin kuzey doğusunda, Tepekule mevkii.İ.Ö.3000-İ.Ö.4.yy. arasında sürekli yerleşim alanı. Truva-Yortan ve Hitit uygarlıklarına ait buluntular, İ.Ö.7.yy. ait megaron tipi evler ve Tantolos'un mezar kalıntıları önemli. Kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor. Ziyarete açık değil.
Kadifekale (Pagos)
İzmir kentinin güneyinde, Pagos dağının iç limana bakan yamaçları.
İzmir'in İ.Ö. 4. Yüzyılda yeniden kurulduğu alan. Hellen, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait yapı kalıntıları önemli. İçkale kısmen restore edilmiştir.
Agora
Konak- Namazgah- Tilkilik Mevki
Roma dönemine ait devlet agorası. Büyük bir bölümü ortaya çıkarılmıştır. Pesoidon, Demeter ve Artemis kabartmalar önemli.
Erythari (Ildır)
Çeşme'nin 15 Km. Kuzeyinde
Ildır Köyünde 12 İon Kentinden biri. İon. Hellen ve Roma dönemlerine ait kalıntılar vardır. Kenti karadan çeviren sular iyi korunmuştur. En son 1988 yılında kazı yapılmıştır. Devlet agorası ve kutsal alan Herakleion henüz kazılmamıştır.
Klazomenai (Urla)
İzmir'in 38 Km. batısında Urla Kenti içinde Yerleşim tarihi İ.Ö. 4000'lere uzanmaktadır. İ.Ö. 2000'lerde önemli bir seramik merkezi. 12 İon kentinden biri olup, eşit parsellerden oluşan Hippodamik plana göre kurulmuştur. Dünyanın en eski limanı olarak bilinir. Ziyarete açık, kazı çalışmaları sürüyor.
Larissa
Menemen- Buruncuk Köyü bitişiğinde 12 İon kentinden biri, en eski kalıntıları İ.Ö. 7.yüzyıla ait ziyarete açık, kazı çalışmaları sürüyor.
Panaztepe
Menemen Kesik Köyünde İ.Ö. 2000'lere ait mezar kalıntıları ve miken uygarlığına ait kent kalıntıları, Arkaik ve Hellen dönemine ait yapı kalıntıları, Roma ve islami döneme ait mezarlıklar bulunmaktadır. 12 İon kentinden biridir.
Temnos- Neonnikos - Nionithon
Menemen İlçesinde Kazı çalışmaları yapılmıştır. Temnos, 12 Aiol kentinden biridir.
Phokaia (Foça)
İzmir'in 70 Km. Kuzeybatısında Foça Yarımadasında
Hemeros destanında adı geçen mitolojik bir kent. 12 İon kenti arasında denizcilikte gelişmiş bir liman kenti. "Horoz" ve "Fok Balığı" senbolleri olan kent mitolojik, arkolojik, tarihidoğal ve kentsel sitin birarada olduğu özgün bir yerleşim yeridir ." Özel Çevre Koruma Bölgesi" ilan edilmiştir.
Aigaia
Aliağa Hacıömerli Köyü Nemrut Dağı (Gündağı) üzerinde.
12 Aiol kentinden biri, kazı yapılmamıştır. Kalıntılar Hellenistik ve Roma izlerini taşımaktadır.
Kyme (Nemrut)
Aliağa'nın kuzeyi, Çıfıtkale Mevki.
Aiol kentleri arasında en büyüğüdür. Hellenistik dönemde güçlü bir liman ve ticaret kenti, Hiristiyanlık döneminde piskopos merkezi, , kazı çalışmaları sürüyor.
Myrina
Aliağa'nın Batısında Kocaçay Ağzında
Aiol kentinden biri. Hellen ve Roma dönemi kalıntıları bulunmuş ve 5000'e yakın mezar açılmıştır.1881'de ilk Nekropolde ele geçen toprak heykelcikler (Myrina Figürenleri) önemli buluntularıdır.
Gryneia
Aliağa'nın kuzeyi, Çıfıtkale mevkiinde
Myrina'nın kuzeyinde, deniz kıyısında, 12 Aiol kemtinden biridir. Kazı yapılmamıştır.
Pitane (Çandarlı)
Dikili-Çandarlı Yarımadası
Yerleşim tarihi İ.Ö. 3000'lere uzanıyor. Truva-Yortan uygarlık dönemlerine ait seramik buluntular önemli. 12 Aiol kentinden biri. Çok az kalıntı günümüze kalmıştır. 13-14 yy.da Cenevizlilerden kalan kale restore edilerek korunmuştur. Kalede Kaleiçi Kültür ve Sanat Festivali düzenlenmektedir.
Teos
Seferihisar-Sığacık Köyünün 1km. güneyinde, deniz kıyısında.
12 İon kentinin en önemlilerinden biri. İki limanı olan kentte deniz ticareti gelişmiştir. Hellenistik ve Roma dönemi kalıntıları olup Antik dünyanın en büyük Dionysos Tapınağı bulunmaktadır. Ziyarete açıktır. Çok az kazı yapılmıştır. Tarihi ve doğal çevre zenginliği, potansiyel değerini artırmaktadır.
Lebedos
Seferihisar- Ürkmez Köyünün güney doğusu
12 İon kentinden biri. Hellen ve Roma dönemi kalıntıları bulunmaktadır. Kazı yapılmamıştır.
Karaköse Harabeleri
Seferihisar- Doğanbey Köyü-Gerenalanı mevkii
Lebedosantik kentine 4 km. uzaklıktaki ören yerinde tapınak ve hamam kalıntıları bulunmaktadır.
Kolophon
Menderes- Değirmendere'nin güney doğusunda
12 İon kentinden biri. Limanı Notion ve tapınak kenti Klaros ile üçlü bir birlik oluşturmaktadır. Lidya, Pers, Selevkos ve Bergama dönemlerini yaşamıştır. Çok az kalıntı bulunmaktadır. Stoa ile tapınak kalıntıları önemlidir.
Klaros
Menderes- Ahmetbeyli Köyü yakınında
İ.Ö.7-6 yy.da kurulmuş, Kolophan kentinin tapınak alanı. İon, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılar en önemlisi Apollon tapınağıdır. Kültür değeri ve kaynak potansiyeli yüksek ören yerlerindendir. Kazı çalışmaları sürüyor. Ziyarete açıktır.
Notion
Menderes- Ahmetbeyli Plajının güneyinde, kıyıda.
Kolophon'un liman kenti. Klaros'a 2 km. uzaklıkta. İon ve Hellen ve Roma dönemi kalıntıları bulunmakta. Kolophon ve Klaros'a yakın olması ve Sisam adası, Kuşadası ve Efes'e hakim manzara olanakları, ören yerinin kaynak potansiyelini artırmaktadır.
Nymphaion (Kemalpaşa)
Kemalpaşa İlçesi
Yerleşim tarihi İ.Ö.1300'lere uzanmakta, Bizans döneminden kalan kale ve saray kalıntıları ayakta kalmıştır. Kent girişinde saray kalıntısı (kız Kulesi), kent kapısı bulunmaktadır.
Hitit Kabartmaları
Kemelpaşa -karabel Geçidi
Kayalara oyulmuş savaşçı kabartmalar, Ege Bölgesi'nde Hititlerden kalma tek örnektir. Arkeolojik değeri çok yüksek. Karabel geçidindeki Çinli Anıtla bulunmaktadır.
Metropolis
Torbalı'nın Batısında Yeniköy-Özbek Köyleri arasında
İon kentidir. Tarım-Ticaret kenti ve Piskoposluk Merkezi olarak gelişmiştir. Hellen, Roma ve Bizans dönemlerine ait birçok kalıntı ortaya çıkarılmıştır. Kazı çalışmaları sürüyor. Uyuzdere Mağarasında bulunan ana tanrıça heykeli önemlidir.
Kemeraltı
Şehir merkezi
Osmanlı dönemi yapılarının yoğun olduğu tarihi ticaret bölgesidir. Organik sokak dokusu, meydanları, tarihi ve dini yapılarıyla kültürel birikim değeri yüksektir. Kentin en canlı bölgesidir. Kullanım yoğunluğu yüksektir.
Alsancak
Şehir merkezi
Yöre mimarisinde önemli yeri olan çok sayıda Levanten ve Rum evleri bulunmaktadır. Kentin en canlı eğlence ve ticaret merkezlerinden biridir. Kullanım yoğunluğu yüksektir.
Selçuk
Selçuk-İzmir yolunun solunda, Seferihisar Ayasuluk tepesinin güneyinde
Tarihi ve sivil mimarlık yapıların yeraldığı eski kent dokusu.St. Jean Bazilikası, Artemis Tapınağı ve Efes Müzesi arasındaki konumu, ziyaret potansiyelini artırmakta.
Şirince Köyü
Selçuk Kentinin 8 km. doğusu
19. yy. Osmanlı yerleşimi. Yaklaşık 200 sivil mimari yapı bulunmaktadır. Özgün kent dokusunun ve sivil mimari yapıların büyük ölçüde korunabildiği ender örneklerden biri. Koruma amaçlı imar planı yapılmıştır.
Bergama
Kentin kuzey kesimi
Osmanlı döneminde konut ve ticaret bölgesi. Organik kent dokusu içinde, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait anıtsal yapılarla, 19. yy. Sonları ile 20.yy. başlarına ait resmi ve sivil mimari yapıları bulunmaktadır.
Çeşme
Kent Merkezi
Tarihi yapıları ile Ege mimarisine özgü sivil mimari yapılar bulunmakta. Kentsel sit dokusu, turizme dönük ticaret ve pansiyonculuk için potansiyel oluşmaktadır.
Alaçatı
İzmir - Çeşme arasında
Çeşitli eserler ve iki sokağında pansiyonculuk yapılmaktadır.
Urla
İzmir - Çeşme arasında
14-16 yüzyıl Osmanlı dönemi eserleri ve sivil mimarlık yapıları yer almaktadır.
Menemen
Osmanlı dönemi eserleri ve sivil mimarlık yapıları yer almaktadır.
Foça ve Yeni Foça
Ceneviz ve Osmanlılardan kalma tarihi yapılarla Ege mimarisine özgü sivil mimari yapıları yer almaktadır. Çevrelerindeki arkeolojik ve doğal sitler, kaynak değerlerini artırmakta, turizme dönük ticaret ve pansiyonculuk yapılmaktadır.
Çandarlı
Çandarlı Kalesi Çevresi
Tarihi ve sivil mimarlık yapıları yer almaktadır. Turizme dönük ticaret ve pansiyonculuk yapılmaktadır.
Sığacık
Sığacık Kale Yerleşimi
16.yy. Osmanlı Kalesi
Birgi
Birgi Yerleşiminin Tamamı
Özgün-organik kent dokusu büyük ölçüde korunmuştur. Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait tarihi yapılarla 18.-19. yy. sivil mimari yapıları yer almaktadır. Kültürel birikimi, mimari çevre zenginliği doğal çevre zenginliği doğal çevre değerlerine sahiptir.